Atlantika okeani
Ikki dunyo orasidagi okean
Atlantika okeani Amerikani Yevropa va Afrikadan ajratib turadi. Kolumb aynan shu okean orqali suzib Amerikaga borgan. Okean tubida ulkan suv osti tog' tizmasi bor — u okean o'rtasidan o'tadi. Atlantikada Bermud orollari, Islandiya va Titanik cho'kkan joy bor.
Atlantika — ikkinchi eng katta okean (106 mln km²), S harfi shaklida shimoldan janubga cho'zilgan. O'rta Atlantika tizmasi — 16 000 km uzunlikdagi suv osti tog'lari, bu yerda litosfera plitalari yiliga 2–5 sm ajralib, yangi okean tubi hosil bo'ladi; Islandiya shu tizmaning suvdan chiqqan qismi. Golfstrim — iliq oqim — Yevropa iqlimini yumshatadi. Sargasso dengizi — qirg'oqsiz yagona dengiz, faqat oqimlar bilan chegaralangan. Atlantika Yerdagi eng 'yosh' okean — 180 mln yil oldin Pangeya yorilganida paydo bo'lgan.
Qiziq faktlar
- Atlantika har yili 2–3 sm kengayadi — Amerika Yevropadan asta-sekin uzoqlashmoqda.
- Okean nomi yunon afsonasidagi osmonni ko'tarib turgan Atlas nomidan olingan.
- Titanik 1912-yilda Atlantikada cho'kkan va 3 800 m chuqurlikda yotibdi.
- Golfstrim oqimi dunyodagi barcha daryolar yig'indisidan 100 barobar ko'p suv tashiydi.