Keniya

Safari, marafonchilar va 'insoniyat beshigi'

Keniya — safari mamlakati: Masai-Mara bog'ida sherlar, fillar, jirafalar va millionlab gnu antilopalari yashaydi. Ekvator Keniyaning o'rtasidan o'tadi, lekin Keniya tog'ida qor bor! Keniyaliklar dunyodagi eng tez marafonchilar — deyarli har poygada g'olib. 'Sher qirol'dagi 'hakuna matata' — suaxili tilida 'tashvish yo'q' degani. Insoniyatning eng qadimgi ajdodlari suyaklari shu yerda topilgan.

Poytaxt: Nayrobi. Til: suaxili, ingliz.

Keniya Respublikasi — 580 367 km², 55 million aholi, 40 dan ortiq etnik guruh (kikuyu, luo, masai), suaxili — Sharqiy Afrikaning umumiy tili (200 million so'zlashuvchi). Tabiat: Buyuk Rift vodiysi (Turkana ko'li — Liki oilasi topilmalari, 'Turkana bolasi' 1,6 million yil), Keniya tog'i (5 199 m, ekvatorda muzlik), Masai-Mara (gnu migratsiyasi), Amboseli (Kilimanjaro fonida fillar), Viktoriya ko'li, Hind okeani sohili (Mombasa, suaxili madaniyati). Tarix: suaxili shahar-davlatlari (Lamu, XIV asr — arab-afrika savdosi), portugallar, Zanzibar sultonligi, Britaniya (1895, Uganda temir yo'li — 'jinni ekspress'), Mau-Mau qo'zg'oloni, 1963 mustaqillik (Kenyatta). Iqtisod: Sharqiy Afrikada 1-o'rin, choy (eksport 1-o'rin), gul (Yevropa gullarining 40 %), turizm, M-Pesa (mobil pul kashshofi, 2007), 'Silikon savanna'. Sport: uzoq masofaga yugurish (Kipchoge — 2 soatdan kam marafon, 2019), Kalenjin xalqi. Vangari Maatai — Nobel (2004, daraxt ekish).

Qiziq faktlar

• Keniyalik Eliud Kipchoge marafonni 2 soatdan kam vaqtda yugurgan birinchi odam (2019).
• Yevropada sotiladigan gullarning 40 % i Keniyada o'stiriladi.
• Ekvatordagi Keniya tog'ida muzlik bor.