Janubiy Amerika

Amazonka o'rmonlari va And tog'lari

Janubiy Amerikada dunyodagi eng katta o'rmon — Amazonka bor. U shunchalik kattaki, uni 'sayyoraning o'pkasi' deb atashadi. Bu yerda yaguarlar, to'ti qushlar, maymunlar va rangli qurbaqalar yashaydi. And tog'lari esa dunyodagi eng uzun tog' tizmasi.

Janubiy Amerika — to'rtinchi eng katta materik. Amazonka daryosi hajmi bo'yicha dunyoda birinchi: u okeanga boshqa yettita eng katta daryoning yig'indisidan ko'p suv quyadi. Amazonka o'rmoni 5,5 mln km² maydonda va Yerdagi barcha turlarning 10% iga uy. And tog'lari 7 000 km ga cho'zilgan; Akonkagua (6 961 m) — Osiyodan tashqaridagi eng baland cho'qqi. Atakama — dunyodagi eng quruq cho'l. Galapagos orollarida Darvin evolyutsiya nazariyasiga dalillar topgan.

Qiziq faktlar

• Amazonka o'rmonida 390 milliard daraxt bor — Yerdagi har bir odamga 50 tadan!
• Anxel sharsharasi (Venesuela) — dunyodagi eng baland: 979 m, suv yerga yetguncha tumanlanib ketadi.
• Atakama cho'lining ba'zi joylarida 400 yildan beri yomg'ir yog'magan.
• Titikaka — dunyodagi eng baland kemalar yuradigan ko'l (3 812 m).