Neptun
Eng uzoq va eng shamolli sayyora
Neptun — Quyoshdan eng uzoqdagi sayyora. U to'q ko'k rangda, xuddi chuqur dengizdek. Neptunda Quyosh tizimidagi eng kuchli shamollar esadi — ular samolyotdan ham tezroq! Neptun shunchalik uzoqki, u Quyosh atrofida bir marta aylanishi uchun 165 yil kerak.
Neptun — Quyoshdan sakkizinchi va eng uzoq sayyora, muz giganti. U matematik hisob-kitoblar orqali kashf etilgan birinchi sayyora: astronomlar Uran orbitasidagi og'ishlarni sezib, noma'lum sayyora joyini hisoblab topishgan (1846). Neptun atmosferasidagi metan unga to'q ko'k rang beradi. Shamollari soatiga 2 100 km gacha yetadi — tizimda eng tez. Eng katta yo'ldoshi Triton teskari yo'nalishda aylanadi va azot geyzerlarini otadi — ehtimol u tutib olingan Koyper kamari jismi. Neptunga faqat Voyager 2 (1989) yetib borgan.
Qiziq faktlar
- Neptun kashf etilganidan beri (1846) Quyosh atrofida faqat bir marta to'liq aylanib chiqdi — 2011-yilda.
- Neptunda shamol soatiga 2 100 km — bu tovush tezligidan ham tez!
- Neptunning yo'ldoshi Triton −235 °C — Quyosh tizimidagi eng sovuq joylardan biri.
- Neptunda ham Yupiterdagi kabi 'Katta Qora Dog'' bo'ronlari paydo bo'lib, yo'qolib turadi.