And kondori
Qanot qoqmasdan 5 soat uchadigan gigant
Kondor — dunyodagi eng katta uchuvchi qushlardan biri: qanotlari 3 metrdan keng! U shunchalik og'irki, uchish uchun tog' cho'qqisidan sakraydi, keyin issiq havo oqimida soatlab suzadi — qanot qoqmasdan. Kondor 7 000 m balandlikda uchadi — Everestga yaqin. U hech qachon ov qilmaydi, faqat o'lik hayvonlarni yeydi — tabiatning 'tozalovchisi'.
And kondori (Vultur gryphus) — And tog'larida (Venesueladan Olovli Yergacha) yashaydigan Yangi dunyo tasqarasi; qanot yoyilishi 3,3 m, 15 kg — uchuvchi qushlar ichida eng og'irlaridan. 2020-yilgi tadqiqot: kondor 5 soat davomida bir marta ham qanot qoqmasdan 170 km uchgan — uchish vaqtining faqat 1% ida qanot qoqadi. 6 500 m gacha ko'tariladi. Faqat o'limtik yeydi — kasalliklar tarqalishini kamaytiradi; oshqozon kislotasi bakteriyalarni o'ldiradi. 70 yilgacha yashaydi, 5–6 yoshda voyaga yetadi, 2 yilda bitta tuxum — sekin ko'payadi. Inklar uchun muqaddas — 'yuqori dunyo' xabarchisi; 4 davlat (Kolumbiya, Ekvador, Boliviya, Chili) gerbida. Zaharlangan o'limtiklar tufayli soni kamaymoqda.
Qiziq faktlar
- Kondor 5 soat qanot qoqmasdan 170 km uchgan — rekord!
- Kondor 70 yil yashaydi — ba'zi odamlardan uzoq.
- Kondor 4 ta davlat gerbida tasvirlangan.