Qutb krachkasi
Har yili Oygacha uchib boradigan qush
Bu kichkina qush har yili Shimoliy qutbdan Janubiy qutbga va orqaga uchadi — 70 000 km! Umri davomida u 2,4 million km uchadi — bu Oygacha 3 marta borib kelish. U Yerda eng ko'p quyosh nurini ko'radigan jonivor: ikkala qutbda ham yozni kutib oladi. Krachka uchayotib uxlaydi va dengizdan baliq tutadi.
Qutb krachkasi (Sterna paradisaea) — 100 g li dengiz qushi, hayvonot olamidagi eng uzoq ko'chish rekordchisi: Arktikada (Islandiya, Grenlandiya, Rossiya) uya qurib, Antarktika muzlarida qishlaydi. 2010-yildagi geolokator tadqiqoti yiliga 70 900 km (to'g'ri chiziq emas, S shaklidagi shamol yo'llari bo'ylab) ko'rsatdi; 30 yillik umrida 2,4 mln km. Ikkala qutb yozidan foydalanadi — yiliga 2 ta yoz, kuniga 24 soat yorug'lik. Havoda planerlik qilib energiya tejaydi, suv yuzasidan baliq va krill oladi. 1–3 tuxum, uyani hujum bilan qo'riqlaydi — odamlarning boshini ham cho'qiydi. O'zbekiston orqali o'tmaydi, lekin qarindoshi — daryo krachkasi Orolbo'yida uya quradi.
Qiziq faktlar
- Krachka umri davomida Oygacha 3 marta borib keladigan masofani uchadi.
- U har yili 2 ta yozni ko'radi — Shimoliy va Janubiy qutbda.
- Krachka uyasini himoya qilib, odamning boshini cho'qiydi!