Ko'k kit

Yerda yashagan eng katta jonivor

Ko'k kit — Yerda hozirgacha yashagan eng katta jonivor, hatto dinozavrlardan ham katta! U 30 metr — 3 ta avtobus uzunligi. Uning yuragi kichik mashinadek, tili esa fildek og'ir. Lekin u eng mayda jonivorlar — krilni yeydi, kuniga 4 tonna! Ko'k kitning ovozi dunyodagi eng baland — 1 000 km uzoqdan eshitiladi.

Ko'k kit (Balaenoptera musculus) — 30 m gacha (rekord 33 m) va 150–200 tonna og'irlikdagi eng yirik hayvon. Tishsiz — og'zidagi mo'ylovsimon plastinkalar (kit mo'ylovi) orqali suvni filtrlab, kuniga 4 tonnagacha kril yeydi; bir qultumda 80 tonna suv oladi. Ovozi 188 detsibel — reaktiv samolyotdan baland, past chastotali va okean bo'ylab yuzlab km tarqaladi. Yuragi 180 kg, daqiqasiga 2–10 marta uradi. XX asrda kit ovi tufayli 360 000 dan ortig'i o'ldirilgan va 1 000 dan kam qolgan edi; 1966-yildan himoyada, hozir 10 000–25 000. Barcha okeanlarda uchraydi, yozda qutb suvlarida oziqlanib, qishda ekvatorga ko'chadi.

Qiziq faktlar

• Ko'k kitning yuragi mashinadek — bola uning tomirlari ichida suzib yurishi mumkin edi!
• Ko'k kit bolasi tug'ilganda 7 m va kuniga 90 kg semiradi — soatiga 4 kg!
• Ko'k kit ovozi 188 detsibel — reaktiv samolyotdan ham baland.
• Ko'k kit shunchalik kattaki, uning tili ustida 50 kishi tura oladi.