Buxoro bug'usi (xongul)

To'qayzorlarning shohi

Buxoro bug'usi O'zbekistonning daryo bo'yidagi qalin o'rmonlarida — to'qaylarda yashaydi. Erkaklarining shoxlari juda chiroyli va har yili yangidan o'sadi! Bir paytlar ular deyarli yo'q bo'lib ketgan edi — atigi 350 ta qolgan. Odamlar ularni asrab, ko'paytirishdi va hozir 3 000 dan ortiq bug'u bor.

Buxoro bug'usi (Cervus hanglu bactrianus) — Markaziy Osiyo daryolari (Amudaryo, Zarafshon, Sirdaryo) bo'yidagi to'qay o'rmonlariga xos noyob kenja tur. To'qaylar sug'orish uchun kesilgach, 1999-yilga kelib bor-yo'g'i 350 ta bug'u qolgan edi. O'zbekiston, Tojikiston, Qozog'iston va Turkmaniston WWF bilan birgalikda qayta tiklash dasturini boshladi: Zarafshon va Quyi Amudaryo qo'riqxonalarida ko'paytirilib, tabiatga qo'yib yuborildi. Hozir soni 3 500 dan oshdi. O'zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan. Erkaklarining shoxi 1 m gacha, har yili to'kilib qayta o'sadi.

Qiziq faktlar

• Bug'u shoxi — hayvonlar orasida eng tez o'sadigan to'qima: kuniga 2 sm gacha!
• Buxoro bug'usi yaxshi suzadi — Amudaryodan bemalol o'tib ketadi.
• 1999-yilda 350 ta, 2023-yilda 3 500 dan ortiq — 10 barobar ko'paydi!
• Uning ikkinchi nomi 'xongul' fors tilidan — 'shoh guli' degani.