Qor qoploni (irbis)

Tog'larning sirli arvohi

Qor qoploni O'zbekistonning baland tog'larida — Hisor va Ugom-Chotqolda yashaydi. U shunchalik yashirin yuradiki, uni 'tog' arvohi' deyishadi. Uning dumi juda uzun va yumshoq — sovuqda u dumini sharfdek burniga o'raydi! Qor qoploni 15 metrga sakray oladi — bu 3 ta mashina uzunligi.

Qor qoploni (Panthera uncia) Markaziy va Janubiy Osiyoning 12 davlatida, 3 000–5 000 m balandlikdagi tog'larda yashaydi. O'zbekistonda G'arbiy Tyanshan (Ugom-Chotqol) va Hisor tizmalarida uchraydi va Qizil kitobga kiritilgan. Kalta oyoqlari, katta panjalari (qorda 'qor tuflisi' vazifasini bajaradi) va tanasidan uzun dumi (muvozanat + issiqlik) baland tog'ga moslashgan. Boshqa katta mushuklardan farqli o'laroq na'ra tortmaydi. Dunyoda 4 000–6 500 ta qolgan; asosiy xavf — brakonyerlik va o'lja hayvonlarining kamayishi. O'zbekistonda fotokamera-tuzoqlar yordamida kuzatiladi.

Qiziq faktlar

• Qor qoploni na'ra tortolmaydi — u faqat pishqiradi va 'chirqillaydi'.
• Uning dumi tanasi bilan deyarli teng — 1 metr! U bilan muvozanat saqlaydi va uxlaganda o'raladi.
• Panjalari tabiiy 'qor tuflisi' — qorga botmaydi.
• O'zbekistonda qor qoploni 2020-yildan beri fotokameralarga tez-tez tushmoqda — bu yaxshi belgi!