Shimpanze

Bizning eng yaqin qarindoshimiz

Shimpanze bizga hammadan ko'p o'xshaydi: u kuladi, quchoqlaydi, o'yinchoq bilan o'ynaydi va hatto asbob yasaydi — tayoq bilan termitlarni 'baliq ovi' qiladi! Shimpanzelar katta oilada yashaydi va bir-birining yungini tozalab do'stlashadi. Ular Afrikaning tropik o'rmonlarida yashaydi. Har oqshom daraxt tepasida yangi 'karavot' yasaydi.

Shimpanze (Pan troglodytes) — genomi odamniki bilan 98,8 % bir xil bo'lgan odamsimon maymun; G'arbiy va Markaziy Afrika tropik o'rmonlari va savannalarida. 20–150 ta jamoa, erkaklar ierarxiyasi, ittifoqlar va 'siyosat'. Madaniyat: har guruh o'z asboblariga ega — termit uchun tayoq, yong'oq uchun tosh-bolg'a, suv uchun barg-piyola (Jeyn Gudoll, 1960, Gombe). Ovqati: meva (60 %), barg, hasharot, ba'zan ov (kolobus maymuni). Imo-ishora tili 60 dan ortiq belgi; kulish, motam, hamdardlik kuzatilgan. Umri yovvoyi tabiatda 40 yil. Xavf: o'rmon kesish, go'sht uchun ov, Ebola; 170 000–300 000 qolgan; IUCN: xavf ostida (EN).

Qiziq faktlar

• Shimpanze genlari bizniki bilan 98,8 % bir xil.
• Har shimpanze guruhi o'z asboblarini yasaydi — bu 'madaniyat'.
• Shimpanze 60 dan ortiq imo-ishorani biladi va kulishni ham biladi.