Jayron

Cho'lning nozik yuguruvchisi

Jayron — O'zbekiston cho'llarida yashaydigan kichkina, chiroyli kiyik. U soatiga 60 km yuguradi va hech qachon suv ichmasa ham bo'ladi — suvni o'simliklardan oladi! Buxoro yaqinidagi 'Jayron' ekomarkazida ularni asrab ko'paytirishadi. Erkak jayronning tomog'i bahorda shishadi — nomi shundan ('bo'qoqli kiyik').

Jayron (Gazella subgutturosa) — Markaziy Osiyo, Eron, Kavkaz va Xitoy cho'llarida yashaydigan antilopa. XX asrda brakonyerlik va yashash joyi yo'qolishi tufayli O'zbekistonda deyarli yo'qolgan; 1977-yilda Buxoro viloyatida 'Jayron' ekomarkazi tashkil etilib, 42 ta jayrondan hozir 1 000 dan ortiq bosh yetishtirildi va tabiatga qo'yib yuborilmoqda — Markaziy Osiyodagi eng muvaffaqiyatli qayta tiklash loyihalaridan biri. Qizil kitobda. Cho'lga moslashgan: 60 km/soat, kuniga 30 km yuradi, suv talab qilmaydi. Erkaklarda 30 sm lirasimon shox. Qishda 100 boshli podalar.

Qiziq faktlar

• Jayron umuman suv ichmasdan yashay oladi — suvni o'tlardan oladi.
• Buxorodagi ekomarkazda 42 ta jayrondan 1 000 dan ortig'i ko'paytirildi.
• Jayron bolasi tug'ilgach, onasi uni bir hafta o'tlar orasiga yashirib, faqat emizgani keladi.