Tovus

Dumida yuz 'ko'z' bor qush

Tovus dumini yelpig'ichdek ochganda 200 ta 'ko'z' naqshi ko'rinadi — u shunday qilib urg'ochisini rom etadi. Aslida bu dum emas, uzun bezakli patlar, har yili tushib yana o'sadi. Tovus Hindistonning milliy qushi va u yerda erkin yuradi. Yomg'ir oldidan baland qichqiradi. U tungi tulkidan qochib daraxtda uxlaydi.

Tovus (Pavo cristatus) — Hindiston yarimoroli qirg'ovulsimoni, Hindiston milliy qushi (1963). Erkakning 'poyezdi' — 200 ga yaqin uzaygan ustki dum patlari, 1,5 m; rang pigment emas, patlarning mikrotuzilishidan yorug'lik interferensiyasi (strukturaviy rang). Darvin: 'tovus patiga qarashim menga azob beradi' — jinsiy tanlanish nazariyasini shu qush uchun yaratgan; urg'ochilar ko'proq 'ko'z' va simmetrikroq erkakni tanlaydi. Namoyishda patlar 26 Hz da titraydi — infra-tovush signal. Hammaxo'r: don, hasharot, ilon (kobra bolalarini ham). 3 000 yil oldin Finikiyaliklar Yaqin Sharqqa, keyin Yevropaga olib kelgan; hinduizmda Kartikeya, Sarasvatining hamrohi.

Qiziq faktlar

• Tovus patining rangi bo'yoq emas — yorug'lik o'yini, shuning uchun burchakka qarab o'zgaradi.
• Tovus 'dumi' aslida dum emas, ustki patlar, yiliga tushib yana o'sadi.
• Tovus kobra bolalarini yeydi.