Surikat

Tik turib qo'riqlaydigan kichik askar

Surikatlar Kalaxari cho'lida katta oila bo'lib yashaydi. Ular orqa oyoqlarida tik turib, atrofni kuzatadi — bittasi 'qorovul' bo'lib, xavf ko'rsa qichqiradi. Surikatlar chayonni yeydi — zahari ularga ta'sir qilmaydi! Bolalarni butun oila birga boqadi va ularga ov qilishni 'maktab'da o'rgatadi.

Surikat (Suricata suricatta) — Janubiy Afrika cho'llarida yashaydigan mangust oilasidan kichik yirtqich (30 sm, 800 g). 20–50 talik 'klan'larda yashaydi, yer ostida 15 ta kirish yo'li bo'lgan uyalar qazadi. Ijtimoiy hayoti murakkab: navbatchi qorovul, burgut va ilon uchun turli ogohlantirish tovushlari; kattalar bolalarga avval o'lik, keyin nishi olingan, keyin tirik chayon berib ov qilishni o'rgatadi — hayvonlarda 'o'qitish'ning noyob misoli. Chayon zahariga chidamli. Ko'zi atrofidagi qora halqalar quyosh nurini kamaytiradi ('tabiiy ko'zoynak'). Ertalab qorin terisini quyoshga tutib isinadi. 'Timon' (Sher qirol) — surikat.

Qiziq faktlar

• Surikatlar bolalariga ov qilishni o'rgatadi — avval o'lik, keyin tirik chayon beradi.
• Surikatning ko'zi atrofidagi qora halqalar — tabiiy quyosh ko'zoynagi.
• Surikatlar burgut va ilon uchun har xil 'so'z' bilan ogohlantiradi.