Menzbir sug'uri
Faqat bizning tog'larda yashaydigan sug'ur
Bu sug'ur dunyoda faqat bitta joyda yashaydi — G'arbiy Tyanshan tog'larida, O'zbekiston va Qozog'iston chegarasida! U yozda semirib, qishda 7 oy uxlaydi. Sug'urlar oilada yashaydi va xavf ko'rsa baland hushtak chaladi — hamma inga yashirinadi. Bu juda kam qolgan hayvon, uni asrash kerak.
Menzbir sug'uri (Marmota menzbieri) — G'arbiy Tyanshan endemigi, 2 000–3 500 m balandlikdagi subalp o'tloqlarda yashaydi; Chotqol qo'riqxonasi asosiy boshpanasi. Sug'urlarning eng kichigi (3–4 kg). Sentyabrdan aprelgacha uyqu: tana harorati 5 °C ga, yurak urishi daqiqasiga 5 martagacha tushadi. Koloniya — 'hushtak' tili bilan xavfni bildiradi (burgut, tulki, odam uchun turli signal). IUCN: zaif (VU), umumiy son 20 000 dan kam va yaylov bosimi hamda brakonerlik sabab kamaymoqda. O'zbekiston Qizil kitobida.
Qiziq faktlar
- Bu sug'ur yilning 7 oyini uxlab o'tkazadi — yurak daqiqasiga 5 marta uradi.
- Sug'urlar burgut va tulki uchun har xil 'so'z' bilan hushtak chaladi.
- Dunyoda 20 000 dan kam qolgan va faqat Tyanshanda uchraydi.