Shimol bug'usi

Tundra sayohatchisi — ko'zi rangini o'zgartiradi

Shimol bug'usi — shoxi urg'ochisida ham bo'lgan yagona bug'u! Qishda uning ko'zi rangini o'zgartiradi: yozda oltin, qishda ko'k — qorong'ida yaxshiroq ko'rish uchun. Bug'ular yiliga 5 000 km yuradi — hayvonlar ichida eng uzoq piyoda sayohat. Uning tuyog'i qorda kengayadi — xuddi qor tuflisi.

Shimol bug'usi (Rangifer tarandus; Amerikada 'karibu') — Arktika tundrasi va taygasida yashaydi. Ko'zining tapetumi (aks ettiruvchi qatlam) fasl bilan rang o'zgartiradi — yozda oltin, qishda ko'k, bu qutb tunida yorug'likni ko'proq ushlaydi. Ultrabinafsha nurni ko'radi — qorda lishaynik va bo'rini ajratadi. Yiliga 5 000 km ko'chadi, 500 000 boshli podalar hosil qiladi. Kavsh qaytaruvchilar ichida yagona — qishda asosan lishaynik (bug'u moxi) yeydi. Saamlar, nenetslar, chukchalar ming yillardan beri bug'u boqadi. Iqlim o'zgarishi tufayli 20 yilda soni 40% kamaydi.

Qiziq faktlar

• Shimol bug'usining ko'zi qishda ko'k, yozda oltin rangga kiradi.
• Bug'u ultrabinafsha nurni ko'radi — bizga ko'rinmas narsalarni ko'radi.
• Bug'u tizzasi yurganda 'qirsillaydi' — bo'ronda poda bir-birini shu tovushdan topadi.