Halqadum lemur

Faqat Madagaskarda yashaydigan yo'lli dumli maymun

Lemurlar faqat bitta orolda — Madagaskarda yashaydi, boshqa hech qayerda yo'q! Halqadum lemurning dumida 13 ta qora-oq halqa bor; yurganda dumini bayroqdek ko'tarib, gala bir-birini yo'qotmaydi. Ertalab ular quyoshga qarab o'tirib 'isinadi' — xuddi yoga qilayotgandek. Lemur galasini urg'ochilar boshqaradi.

Halqadum lemur (Lemur catta) — Madagaskar janubi-g'arbidagi quruq o'rmon va butazorlarda yashaydigan primat. Lemurlar — 60 million yil oldin Afrikadan ajralgan orolda o'ziga xos rivojlangan 'ibtidoiy' primatlar (maymunlar emas). 6–30 ta gala, matriarxat: urg'ochilar ovqat va yo'lni belgilaydi. Dum 60 sm, muvozanat va signal uchun; erkaklar 'hid jangi' qiladi — dumga hid surtib raqibga silkitadi. Tongda 'quyosh vannasi' — tana haroratini ko'taradi. Meva, barg, gul, hasharot bilan oziqlanadi. O'rmonlarning 90 foizi kesilgani sabab IUCN: xavf ostida (EN); yovvoyi tabiatda 2 000–3 000 qolgan deb baholanadi.

Qiziq faktlar

• Erkak lemurlar 'hid jangi' qiladi — dumini hidli qilib raqibga silkitadi.
• Lemur galasini urg'ochilar boshqaradi — ular ovqatni birinchi yeydi.
• Lemurlar Madagaskarga 60 million yil oldin, ehtimol, daraxt salida suzib kelgan.