Dengiz qunduzi (kalan)

Qo'l ushlab uxlaydigan dengiz hayvoni

Dengiz qunduzi suv ustida chalqancha yotib ovqatlanadi: qorniga tosh qo'yib, unga chig'anoqni urib sindiradi! Uxlaganda oqim olib ketmasin deb bir-birining qo'lidan ushlab yoki suv o'tiga o'ralib oladi. Uning mo'ynasi dunyodagi eng qalin — bir kvadrat santimetrda 150 000 tola. Bolasini qornida olib yuradi.

Kalan (Enhydra lutris) — Shimoliy Tinch okeani (Alyaska, Kaliforniya, Kamchatka, Kuril) sohillarida yashaydigan eng kichik dengiz sutemizuvchisi (30 kg). Yog' qatlami yo'q — sovuqdan qalin mo'yna (150 000 tola/sm²) va tinimsiz tozalash saqlaydi; neft mo'ynani buzsa, hayvon muzlaydi. Asbob ishlatadigan kam sonli hayvonlardan: tosh bilan qisqichbaqa, dengiz tipratikani, chig'anoqni sindiradi. 'Kalit tur': dengiz tipratikanlarini yeb, suv o'ti o'rmonlarini saqlaydi — o'rmonlar esa baliqlar boshpanasi va CO₂ yutuvchi. XVIII–XIX asrlarda mo'yna uchun deyarli qirilgan (2 000 qolgan), hozir 125 000; IUCN: xavf ostida (EN).

Qiziq faktlar

• Kalan qo'ltig'ida sevimli toshini olib yuradi — 'cho'ntagi' bor!
• Uning mo'ynasi shunchalik qalinki, terisi hech qachon ho'l bo'lmaydi.
• Kalanlar suv o'tiga o'ralib uxlaydi — oqim olib ketmasin deb.