Toj Mahal

Muhabbat yodgorligi — oq marmar mo'jizasi

Toj Mahalni shoh Shohjahon sevimli xotini Mumtoz Mahal xotirasiga qurdirgan. U oppoq marmardan, 22 yilda 20 000 usta tomonidan qurilgan. Devorlariga qimmatbaho toshlardan gullar o'yib solingan. Bino kun davomida rang o'zgartiradi: tongda pushti, kunduzi oq, oy nurida kumushrang! Shohjahonning bobolari Samarqand va Andijondan chiqqan.

Toj Mahal (1632–1653) — Boburiylar imperatori Shohjahonning rafiqasi Mumtoz Mahal maqbarasi, Agrada, Jamna daryosi bo'yida. Boburiylar — Amir Temur avlodi Zahiriddin Bobur (Andijonda tug'ilgan) asos solgan sulola; shuning uchun me'morchiligida Samarqand ta'siri (Go'ri Amir gumbazi) yaqqol. Oq Makrana marmari, 28 xil qimmatbaho tosh bilan 'pietra dura' inkrustatsiya; gumbaz 73 m; 4 minora zilzilada maqbaraga tushmasligi uchun tashqariga og'dirilgan. Mukammal simmetriya — faqat Shohjahonning o'z qabri (keyin qo'shilgan) uni buzadi. Xarajati bugungi hisobda ~1 mlrd dollar. Havo ifloslanishi marmarni sarg'aytirmoqda — atrofda avtomobil taqiqlangan. YUNESKO merosi (1983), yiliga 7 mln tashrif.

Qiziq faktlar

• Toj Mahal minoralari ataylab tashqariga og'dirilgan — zilzilada maqbaraga tushmasin.
• Bino kuniga 3 marta rang o'zgartiradi: pushti, oq, kumush.
• Toj Mahalni qurgan sulola Andijonda tug'ilgan Bobur avlodlari — Samarqand gumbazi bilan taqqoslang!