Ichan-Qal'a (Xiva)

Devor ichidagi ochiq osmon ostidagi muzey shahar

Xivaning ichki shahri baland loy devor bilan o'ralgan — xuddi ertakdagi shahar! Ichida 50 dan ortiq qadimiy bino: masjidlar, minoralar, saroylar. Kalta Minor minorasi — keng, firuza rangli, lekin tugallanmagan: u dunyodagi eng baland minora bo'lishi kerak edi. Bu yerda hozir ham odamlar yashaydi.

Ichan-Qal'a — Xivaning 26 gektarli ichki shahri, 10 m balandlikdagi paxsa devor bilan o'ralgan; O'zbekistonda birinchi bo'lib YUNESKO ro'yxatiga kirgan (1990). Xiva xonligi poytaxti (XVII–XX asr); Ichan-Qal'ada 50 dan ortiq yodgorlik va 250 uy saqlangan. Kalta Minor (1852–1855) — 14,2 m diametrli, 29 m balandlikda to'xtab qolgan minora, 70 m rejalashtirilgan edi. Juma masjidi (X asr asosli) — 213 ta o'yma yog'och ustunli. Islomxo'ja minorasi (1910) — 57 m, shaharning eng baland nuqtasi. Toshhovli saroyi, Pahlavon Mahmud maqbarasi. Xiva — al-Xorazmiy ('algoritm' so'zi uning nomidan) vatani Xorazmning markazi.

Qiziq faktlar

• Kalta Minor tugallanganida 70 m bo'lardi — o'sha davrning eng baland minorasi.
• Juma masjidida 213 ta yog'och ustun bor, ba'zilari 1 000 yoshda.
• 'Algoritm' so'zi Xorazmdan chiqqan olim al-Xorazmiy nomidan.