Oqsaroy (Shahrisabz)

Amir Temurning ulkan saroyi qoldig'i

Amir Temur o'z tug'ilgan shahri Shahrisabzda dunyodagi eng katta saroyni qurdirgan. Uning darvozasi 70 metr baland edi — 20 qavatli uy! Hozir faqat ikkita ulkan ustun qolgan, lekin ular ham 38 metr. Saroy tomida hovuz bo'lgan, undan sharshara oqib tushgan. Peshtoqda yozuv bor edi: 'Kuchimizga shubhang bo'lsa, binolarimizga qara'.

Oqsaroy (1380–1404) — Amir Temurning Shahrisabzdagi (Kesh) saroyi, Temuriylar me'morchiligidagi eng yirik inshoot. Peshtoq ravog'i 22 m kenglikda, 70 m gacha baland bo'lgan deb hisoblanadi; hozir 38 m li ikki pilon saqlangan. Ispan elchisi Klavixo 1404-yilda saroyni ko'rib, oltin va lojuvard bilan bezatilgan zallar, tomdagi hovuzni tasvirlagan. Koshinlarda Temurning shiori va 'Sulton — Allohning soyasi' yozuvi bor. 1500-yillarda Buxoro xoni Abdullaxon saroyni buzdirgan. Shahrisabz tarixiy markazi YUNESKO merosi (2000). Yaqinida Dorut-Tilovat va Dorus-Saodat majmualari — Temur o'zi uchun qurdirgan maqbara (u Samarqandda dafn etilgan).

Qiziq faktlar

• Saroy darvozasi 70 m — hozirgi 20 qavatli binodek baland edi.
• Tomda hovuz bo'lgan, suvi tog'dan quvur orqali keltirilgan.
• Peshtoqdagi yozuv: 'Kuchimizga shubhang bo'lsa — binolarimizga qara'.