Bibixonim masjidi

Amir Temurning ulkan masjidi

Bibixonim — Amir Temur Hindistondan g'alaba bilan qaytgach qurdirgan ulkan masjid: gumbazi 40 metr, darvozasi 35 metr baland! Uni 95 ta fil tosh tashib, 5 yilda qurgan. Afsonaga ko'ra, masjidni Temurning sevimli xotini Bibixonim qurdirgan. Hovlisida marmardan ulkan Qur'on tagligi turibdi. Masjid shunchalik katta ediki, ming yillar davomida bunday inshoot qurilmagan.

Bibixonim jome masjidi (1399–1404) — Amir Temurning eng ulkan qurilishi, Hindiston yurishidan keyin; 167 × 109 m hovli, 10 000 namozxon; bosh gumbaz 40 m, peshtoq 35 m (Islom dunyosidagi eng katta); 4 minora, 400 marmar ustun. Nomi Temurning katta xotini Saroymulkxonim sharafiga (uning maqbarasi ro'parada). Sirkor koshin, mozaika, marmar o'ymakorlik; Klavixo (1404) qurilishni ko'rgan: Temur kasal holda zambilda kelib ishni tezlatgan. Haddan ziyod baland gumbaz shoshilinch qurilishda darz ketdi — asrlar davomida qulab bordi, 1897-yil zilzilasi yakunladi. 1974–2003 yillarda qayta tiklandi. Hovlida Ulug'bek qo'ydirgan marmar lauh (Qur'on tagligi, 2,3 m) — Usmon Qur'oni uchun. Afsona: me'mor Bibixonimni sevib qolgani... 2001 — YUNESKO (Samarqand).

Qiziq faktlar

• Masjid qurilishida 95 ta fil tosh tashigan.
• Peshtoqi 35 m — 12 qavatli uydek, Islom dunyosidagi eng baland.
• Hovlidagi marmar Qur'on tagligi 2,3 m — dunyodagi eng katta Qur'on uchun.