Poyi Kalon (Buxoro)

Chingizxon ham buzmagan minora

Kalon minorasi 900 yil oldin qurilgan va 47 metr baland — o'sha paytda Markaziy Osiyodagi eng baland bino! Uning g'ishtlari shunchalik puxta terilganki, zilzilalar ham buza olmagan. Chingizxon Buxoroni vayron qilganda minoraga qarab hayratlangan va uni buzmaslikni buyurgan. Kechalari minora tepasida olov yoqib, karvonlarga yo'l ko'rsatishgan.

Poyi Kalon ('Buyukning poyi') — Buxoroning markaziy ansambli: Kalon minorasi (1127, Qoraxoniylar), Kalon masjidi (1514, 12 000 kishilik) va Mir Arab madrasasi (1536). Minora 46,5 m, poydevori 10 m chuqur, pishiq g'isht va maxsus qorishma (tuxum oqi qo'shilgan deb rivoyat qilinadi) bilan qurilgan, 14 ta turli naqshli belbog'i bor — Markaziy Osiyo g'ishtin me'morchiligining namunasi. 1220-yilda Chingizxon shaharni yoqqan, minora saqlanib qolgan. 'O'lim minorasi' nomi ham bor — jinoyatchilar undan tashlangan. Buxoro tarixiy markazi YUNESKO merosi (1993); Ibn Sino shu yaqinda tug'ilgan.

Qiziq faktlar

• Minora 900 yildan beri birorta zilzilada qulamagan.
• Rivoyatga ko'ra, qorishmaga tuxum oqi va tuya suti qo'shilgan.
• Minorada 14 ta belbog' bor — birortasi takrorlanmaydi.