Alhambra

Yevropadagi eng go'zal islom saroyi

Alhambra — Ispaniyada 700 yil oldin musulmon hukmdorlar qurgan 'qizil qal'a'. Ichida sharsharali hovlilar, sherlar favvorasi (12 ta tosh sher suv purkaydi!) va shiftlari asalari uyasidek o'yilgan zallar bor. Devorlarga 10 000 marta 'Allohdan boshqa g'olib yo'q' deb yozilgan. Suv har joyda oqib, jaziramada salqin beradi.

Alhambra ('qizil') — Granadadagi Nasriylar sulolasining (1238–1492) saroy-qal'asi, Iberiyadagi so'nggi musulmon davlatining poytaxti. Nasriylar saroylari (XIV asr): Sherlar hovlisi — 124 marmar ustun, 12 sherli favvora (soat vazifasini bajargan); Elchilar zali — 8 000 ta yog'och bo'lakli shift (7 osmon ramzi); Ikki opa-singil zali — 5 000 ta muqarnas 'sotali' shift. Devorlar ganch o'yma (arabesk, xattotlik), koshinlar (Alhambra naqshlarida 17 ta simmetriya guruhining hammasi bor — matematiklar uchun mo'jiza). Suv — Darro daryosidan 6 km kanal orqali. 1492-yilda Boabdil shaharni Ferdinand va Izabellaga topshirgan — Rekonkista tugagan. Vashington Irvingning 'Alhambra ertaklari' (1832) uni dunyoga tanitgan. YUNESKO (1984), yiliga 2,7 mln tashrif.

Qiziq faktlar

• Alhambra naqshlarida matematikadagi barcha 17 simmetriya turi bor.
• Sherlar favvorasi soat bo'lgan — har soatda boshqa sher suv purkagan.
• Bitta zal shiftida 8 000 ta yog'och bo'lak — 7 osmonni bildiradi.