Tasmaniya shaytoni

Qo'rqinchli qichqiradigan kichik xaltali yirtqich

Bu hayvon it kattaligida, lekin qichqirig'i shunchalik qo'rqinchliki, birinchi ko'chmanchilar uni 'shayton' deb atagan! Aslida u uyatchan va tunda ovqat qidiradi. Jag'lari juda kuchli — suyakni ham chaynab yeydi. U kenguru kabi xaltali: bolalari onasining xaltasida o'sadi. Faqat Tasmaniya orolida yashaydi.

Tasmaniya shaytoni (Sarcophilus harrisii) — dunyodagi eng yirik xaltali yirtqich (8 kg), 1936-yilda Tasmaniya bo'risi (tilatsin) yo'q bo'lgach. Materik Avstraliyada 3 000 yil oldin (dingo kelishi bilan) yo'qolgan, faqat Tasmaniyada qolgan. Tishlash kuchi tana vazniga nisbatan sutemizuvchilar ichida eng yuqori — o'limtikni suyagi va terisi bilan yeydi, 'o'rmon sanitari'. Tunda 16 km yuradi. 1996-yildan yuqumli yuz o'smasi kasalligi (DFTD — tishlash orqali yuqadi) populyatsiyaning 80 foizini qirdi; IUCN: xavf ostida (EN). Kasalliksiz 'sug'urta' populyatsiyalari orollar va materik qo'riqxonalarida saqlanmoqda.

Qiziq faktlar

• Shaytonning tishlash kuchi o'z vazniga nisbatan sherdan kuchli.
• U ovqatlanganda hayajondan qulog'i qizaradi.
• Bolalari tug'ilganda guruch donidek kichik bo'ladi va onasining xaltasida 4 oy o'sadi.