Xitoy gigant salamandrasi

Dunyodagi eng katta amfibiya — bola bo'yida

Bu salamandra 1,8 metr — 7 yoshli boladan uzun! U dinozavrlar davridan beri deyarli o'zgarmagan 'tirik qazilma'. Tog' daryolarining sovuq suvida yashaydi va bola yig'isiga o'xshash tovush chiqaradi — shuning uchun xitoyliklar uni 'bola baliq' deyishadi. Ko'zi juda kichik, lekin terisi bilan suvdagi tebranishni sezadi. Afsuski, u yo'qolib ketish arafasida.

Xitoy gigant salamandrasi (Andrias davidianus) — 1,8 m, 50 kg gacha, eng yirik amfibiya; oilasi (Cryptobranchidae) 170 mln yildan beri mavjud. Tog' daryolarining toza, sovuq suvida yashaydi, teri orqali nafas oladi (o'pkasi zaif), yon chizig'i bilan tebranishni sezadi. Erkaklar tuxumlarni (500 tagacha) g'orda qo'riqlaydi. Go'shti nozik taom hisoblangani uchun 1950-yillardan 80% kamaygan; hozir fermalarda millionlab boqiladi, lekin tabiatda deyarli qolmagan — 2018-yilgi tadqiqot 4 yil davomida 97 joyda atigi 24 ta topgan. Genetik tahlil uni 5–7 alohida turga bo'ldi. Xitoy afsonalarida yin-yang belgisi ikki salamandradan ilhomlangan deb aytiladi.

Qiziq faktlar

• Bu salamandra bola yig'isiga o'xshab tovush chiqaradi — xitoycha nomi 'bola baliq'.
• Uning oilasi 170 mln yildan beri yashaydi — dinozavrlarni ko'rgan.
• Olimlar 4 yil izlab, tabiatda atigi 24 ta topishgan.