Piranya

Shov-shuvi haqiqatdan kattaroq baliq

Piranya — Amazonka daryosining o'tkir tishli baliqchasi. Filmlarda ular odamni bir daqiqada yeb qo'yadi — lekin bu yolg'on! Piranyalar asosan o'lik baliq, hasharot va hatto meva yeydi. Tishlari ustara kabi o'tkir — mahalliy odamlar ulardan qaychi yasashgan. Piranyalar to'da bo'lib yuradi, lekin ovqat izlab emas — kattaroq baliqlardan himoyalanish uchun.

Qizil qorinli piranya (Pygocentrus nattereri) — Amazonka va Parana havzalarining eng mashhur piranyasi (30 sm, 3 kg). Uchburchak, o'zaro tishlashadigan tishlar tana og'irligiga nisbatan baliqlar ichida eng kuchli tishlashlardan birini beradi — 320 nyuton. Aslida hammaxo'r: o'limtik, hasharot, urug', meva, boshqa baliqlarning suzgichlari. To'da — yirtqichlardan (delfin, kayman) himoya; xavf paytida 'ho'plash' tovushi chiqaradi. Odamga hujum juda kam va deyarli hech qachon o'limga olib kelmaydi — ko'pi qurg'oqchilikda, suv kamayganda. 1913-yilda Teodor Ruzvelt kitobida och qoldirilgan piranyalar ko'rsatuvini tasvirlagan — afsona shundan. 30–60 tur, ba'zilari (pakular) faqat o'simlik yeydi.

Qiziq faktlar

• Piranya haqidagi qo'rqinchli afsona 1913-yilda prezident Ruzveltga ko'rsatilgan 'shou'dan boshlangan.
• Piranyalar meva ham yeydi — ba'zi turlari faqat o'simlikxo'r.
• Mahalliy xalq piranya jag'idan qaychi va pichoq yasagan.