Qozog'iston

Dunyodagi eng katta dengizga chiqmagan davlat

Qozog'iston — bizning shimoliy qo'shnimiz va dunyodagi 9-eng katta davlat: u O'zbekistondan 6 barobar katta! Uning ko'p qismi cheksiz dasht — u yerda qadimda ko'chmanchilar ot bilan yurgan, ot ham birinchi marta shu yerda minilgan. Baykonurdan birinchi kosmonavt Yuriy Gagarin uchgan. Poytaxti Astana — qishda −40 °C bo'ladigan zamonaviy shahar. Bayrog'ida oltin quyosh va burgut.

Poytaxt: Astana. Til: qozoq, rus.

Qozog'iston — 2,72 million km² (dunyoda 9-o'rin), aholisi 20 million (zichligi 7 kishi/km² — juda siyrak). Yevropa va Osiyoda joylashgan (Ural daryosi g'arbida Yevropa qismi). Tabiat: dasht (60 %), cho'l, Oltoy va Tyanshan tog'lari (Xon-Tangri 7 010 m), Kaspiy va Orol dengizlari, Balxash ko'li. Botay madaniyati (miloddan avvalgi 3500) — otni birinchi xonakilashtirgan. Qozoq xonligi (1465), Rossiya (XVIII–XIX asr), 1991 mustaqillik; 1997-yilda poytaxt Almatidan Astanaga ko'chirilgan. Baykonur kosmodromi (1955) — Sputnik-1, Gagarin, hozir Rossiya ijarasida. Iqtisod: neft (Tengiz, Kashagan), uran (dunyoda 1-o'rin, 40 %), bug'doy, mis. Milliy ovqat — beshbarmoq, qimiz. Dombira — milliy cholg'u. O'zbekiston bilan 2 330 km chegara.

Qiziq faktlar

• Ot birinchi marta 5 500 yil oldin Qozog'iston dashtida minilgan.
• Qozog'iston dunyo uranining 40 % ini qazib oladi.
• Baykonurdan birinchi sun'iy yo'ldosh va birinchi odam kosmosga uchgan.