Saksovul

Cho'lni to'xtatuvchi daraxt

Saksovul cho'lda yashaydi — u yerda deyarli yomg'ir yog'maydi! Uning bargi yo'q, o'rniga yashil novdalari bor — shunday qilib suvni tejaydi. Ildizi 10 metr chuqurga tushadi va suv topadi. Saksovul qumni ushlab turadi, qum bo'ronlarini to'xtatadi. Hozir Orol dengizining qurigan tubiga millionlab saksovul ekilmoqda!

Qora saksovul (Haloxylon ammodendron) — Markaziy Osiyo cho'llarining asosiy daraxti, 5–8 m gacha. Barglari tangachaga aylangan, fotosintezni yashil novdalar bajaradi; ildizi 10–12 m gacha, sho'r suvni ham o'zlashtiradi. Yog'ochi shunchalik zichki, suvda cho'kadi va bolta bilan kesilmaydi, sindiriladi. O'zbekistonda saksovulzorlar qumni mustahkamlaydi, tuz va chang bo'ronlarini kamaytiradi. 2018-yildan Orolning qurigan tubida 1,7 mln gektardan ortiq maydonga saksovul ekildi — dunyodagi eng yirik ekologik loyihalardan biri.

Qiziq faktlar

• Saksovul yog'ochi suvda cho'kadi — u shunchalik zich!
• Bir tup saksovul atrofida 4 tonna qumni ushlab turadi.
• Orol tubida ekilgan saksovullar maydoni — butun Isroil davlatidan katta.