Aristarx krateri

Oydagi eng yorqin nuqta

Aristarx — Oydagi eng yorqin joy. U atrofidagi yerdan ikki barobar ko'proq nur qaytaradi, shuning uchun teleskopda chiroqdek porlaydi. Yonida Shryoter vodiysi bor — Oydagi eng katta "ilon izi" — qadimgi lava oqib o'tgan yo'l.

Aristarx krateri (diametri 40 km, chuqurligi 3,7 km) yoshi ~450 mln yil, albedosi Oy o'rtachasidan 2 barobar yuqori — devorlarida yosh, qoraymagan jinslar ochilib qolgan. U Aristarx platosida joylashgan: vulqonik hudud, Shryoter vodiysi (160 km uzunlikdagi lava kanali) va piroklastik cho'kmalar bilan. Bu yerda "vaqtinchalik Oy hodisalari" — sirli yorug'lik chaqnashlari ko'p qayd etilgan. Radon gazi chiqishi (Apollo-15, Lunar Prospector) o'lchangan. Quyosh markazli modelni birinchi taklif qilgan yunon astronomi Samoslik Aristarx nomi bilan.

Qiziq faktlar

• Aristarx shunchalik yorqinki, uni Oyning qorong'i tomonida ham (Yer nurida) ko'rish mumkin.
• Shryoter vodiysi — Oydagi eng katta lava daryosi izi, kengligi 10 km.
• Aristarx Samoslik Yer Quyosh atrofida aylanadi degan — Kopernikdan 1 800 yil oldin!