Yomg'irlar dengizi
Ulkan zarbadan qolgan dumaloq tekislik
Yomg'irlar dengizi — Oyning yuqori chap qismidagi katta dumaloq qorong'i dog'. Uni 3,9 milliard yil oldin ulkan asteroid urib hosil qilgan — chuqurlik keyin lava bilan to'lgan. Uning atrofida tog'lar halqasi bor: Alp, Apennin, Kavkaz — Yerdagi tog'lar nomi bilan! 1971-yilda Apollo-15 astronavtlari bu yerda Oy mashinasida yurishgan.
Yomg'irlar dengizi (Mare Imbrium) — diametri 1 145 km bo'lgan Oydagi ikkinchi eng katta zarba havzasi; ~3,9 mlrd yil oldin 250 km li jism zarbasidan hosil bo'lgan. Uni halqa tog'lar o'rab turadi: Oy Apenninlari (5 km gacha), Alp tog'lari, Kavkaz. Ichida Arximed, Aristill kraterlari, Platon krateri chekkasida. Apollo-15 (1971) Hedli-Apennin hududiga qo'ngan va birinchi Oy roverini ishlatgan; Xitoyning Chang'e-3 (2013) ham shu dengizga qo'ngan. Imbrium zarbasi Oyning geologik vaqt shkalasida chegara hisoblanadi.
Qiziq faktlar
- Yomg'irlar dengiziga O'zbekiston ikki marta sig'adi.
- Oy Apenninlari Yerdagi Apenninlardan balandroq — 5 km!
- Apollo-15 roveri Oyda 28 km yo'l bosgan — shaharning bir chetidan ikkinchisigacha.