Tiniqlik dengizi
"Oydagi odam"ning bir ko'zi
Tiniqlik dengizi — Osoyishtalik dengizining yonidagi dumaloq qorong'i dog'. Ikkalasini birga ko'rsangiz, xuddi ikki ko'zga o'xshaydi — shuning uchun odamlar "Oydagi yuz"ni ko'rishadi! Uning chekkasida 1972-yilda oxirgi astronavtlar — Apollo-17 qo'ngan. Ular Oyda 3 kun yashab, 110 kg tosh olib kelishgan.
Tiniqlik dengizi (Mare Serenitatis) — diametri 674 km bo'lgan zarba havzasi, ~3,8 mlrd yil oldin lava bilan to'lgan. Chekkalari bo'ylab "ajin" tizmalari (dorsa) va Bessel krateri bor. Sharqiy chekkasida Taurus-Littrow vodiysi — Apollo-17 (dekabr 1972) qo'ngan joy: geolog Xarrison Shmitt to'q sariq vulqon shishasini topgan. Sovet Luna-21 (Lunoxod-2, 1973) ham shu dengiz chekkasiga qo'ngan va 39 km yurgan. Dengiz tubida massa konsentratsiyasi (maskon) bor — orbitadagi kemalarni tortadi.
Qiziq faktlar
- Apollo-17 — Oyga odam qo'ngan oxirgi parvoz; shundan beri 50 yildan oshdi.
- Lunoxod-2 39 km yurgan — bu rekord 2014-yilgacha, Mars roveri Opportunity oshirguncha turgan.
- Oydagi "ajin"lar lava sovib qisqarganda hosil bo'lgan — sovigan tortdagi yoriqlar kabi.