Luna-9 — birinchi yumshoq qo'nish

1966: boshqa dunyodan birinchi surat

Odamlar Oyga borishidan 3 yil oldin, 1966-yilda, sovet "Luna-9" apparati Oyga birinchi bo'lib butun holda qo'ndi. U to'pdek yumaloq edi, qo'ngach "gulbarglari" ochilib, atrofni suratga oldi va Yerga yubordi. Shu suratlar Oy yuzasi qattiq ekanini ko'rsatdi — undan oldin ko'pchilik Oy changga botirib yuboradi deb qo'rqqan edi!

Luna-9 1966-yil 3-fevralda Bo'ronlar okeanining g'arbida qo'ndi — boshqa osmon jismiga birinchi yumshoq qo'nish. 99 kg li germetik kapsula qo'nish oldidan tormoz dvigateli tomonidan sekinlashtirilib, 5 m balandlikdan tashlangan va dumalab to'xtagan; keyin to'rt "gulbarg" ochilib, uni to'g'rilagan. Panoramali kamera 3 seans davomida suratlar uzatdi (ularni Britaniyaning Jodrell Bank rasadxonasi ushlab, birinchi bo'lib e'lon qildi). Natija: regolit qattiq, 1–2 sm chang qatlami — qo'nish uchun xavfsiz. Bu Apollo va Surveyor dasturlariga yo'l ochdi.

Qiziq faktlar

• Luna-9 dan oldin 11 ta Luna urinishi muvaffaqiyatsiz bo'lgan — sabr g'alaba qildi.
• Suratlarni birinchi bo'lib ruslar emas, britaniyaliklar e'lon qilgan — signalni ushlab olishgan!
• Luna-9 ning kamerasi qo'ngan joyida hali ham turibdi.