Chandrayaan-3 — janubiy qutb yaqinida

2023: Hindiston Oyning janubiga birinchi bo'lib yetdi

2023-yil avgustda Hindistonning Chandrayaan-3 kemasi Oyning janubiy qutbiga eng yaqin joyga qo'ndi — bu hech kim qilmagan ish edi! Qutbda chuqur kraterlar bor, ularga Quyosh hech qachon tushmaydi va ichida muz yashiringan. Kelajakda astronavtlar shu muzdan suv va yoqilg'i olishlari mumkin. "Vikram" qo'nish moduli va "Pragyan" roveri 2 hafta ishladi.

Chandrayaan-3 2023-yil 23-avgustda 69° janubiy kenglikda qo'ndi — o'sha paytdagi eng janubiy qo'nish; Hindiston Oyga yumshoq qo'ngan 4-davlat bo'ldi (SSSR, AQSh, Xitoydan keyin). Rossiyaning Luna-25 kemasi 4 kun oldin xuddi shu hududda halokatga uchragan edi. Vikram moduli tuproq haroratini o'lchadi (yuzada 50 °C, 8 sm chuqurlikda −10 °C), Pragyan roveri (26 kg) 100 m yurib, oltingugurt topdi. Missiya Oy kunining (14 Yer kuni) oxirida tugadi. Janubiy qutb ahamiyati: doimiy soyali kraterlarda (Shekleton, Shumeyker) suv muzi; NASA Artemis-III va Xitoy 2030-yillarda odamlarni aynan shu hududga tushirmoqchi.

Qiziq faktlar

• Chandrayaan-3 butun byudjeti Hollivudning ko'p filmlaridan arzon — 75 mln dollar.
• Qutb kraterlarining tubi −240 °C — Quyosh tizimidagi eng sovuq joylardan biri.
• Oyda kun 14 Yer kuni, tun ham 14 kun davom etadi.