Galapagos toshbaqasi

175 yil yashaydigan gigant

Galapagos toshbaqasi — dunyodagi eng katta toshbaqa, 400 kg! U 175 yil yashaydi — buvingizning buvisini ko'rgan toshbaqalar hali tirik. U bir yil ovqat va suvsiz yashay oladi. Har orolda toshbaqalarning kosasi boshqacha — bu Darvinga evolyutsiyani tushunishga yordam bergan. 'Yolg'iz Jorj' — o'z turining oxirgisi, 2012-yilda vafot etgan.

Galapagos toshbaqasi (Chelonoidis niger, 12–15 tur) — 1,8 m, 400 kg gacha, eng yirik quruqlik toshbaqasi va umurtqalilar ichida eng uzoq umr ko'ruvchilaridan (175+ yil). Sekin moddalar almashinuvi va suv zaxirasi tufayli 1 yil ovqatsiz yashaydi — shu sababli XVIII–XIX asr dengizchilari ularni 'tirik konserva' sifatida kemaga yuklagan: 250 000 dan 15 000 ga tushgan. Darvin 1835-yilda har orolda kosa shakli har xilligini kuzatgan (gumbazsimon — o't ko'p orollarda, egarsimon — kaktus baland orollarda) — bu tabiiy tanlanish nazariyasiga turtki bo'lgan. 'Yolg'iz Jorj' (Pinta oroli, 2012) — yo'qolgan turlar ramzi. Espanyola orolida 15 toshbaqadan 2 000 ga ko'paytirildi; 'Diyego' ismli erkak 800 avlod qoldirgan.

Qiziq faktlar

• Galapagos toshbaqasi bir yil ovqatsiz va suvsiz yashaydi.
• 'Diyego' ismli toshbaqa 800 ta bola qoldirib, o'z turini qutqargan!
• Toshbaqa kosasi — uning suyagi, undan chiqib bo'lmaydi.