Lotos (nilufar)

Loydan toza chiqadigan muqaddas gul

Lotos loyqa suvda o'sadi, lekin uning bargi hech qachon iflos bo'lmaydi — suv tomchilari undan sharchadek dumalab tushadi va changni olib ketadi! Olimlar bu 'lotos effekti'dan o'zi tozalanadigan bo'yoq yasashdi. Lotos guli o'zini isitadi — sovuq tunda ham 35 °C bo'ladi. Uning urug'i 1 000 yil saqlanib, keyin unib chiqishi mumkin!

Lotos (Nelumbo nucifera) — Osiyo va Avstraliyaning suv o'simligi; Hindiston va Vetnam milliy guli, buddizm va hinduizmda poklik ramzi. 'Lotos effekti' — bargning mikro-nano bo'rtiqli mumsimon yuzasi o'ta gidrofob (suv tomchisi 160° burchak hosil qiladi), tomchilar iflosliklarni yuvib ketadi; 1990-yillarda o'rganilib, o'zi tozalanuvchi bo'yoq va matolar yaratildi (biomimetika). Termoregulyatsiya: gullash paytida 30–35 °C ni saqlaydi, havo 10 °C bo'lsa ham — qo'ng'iz changlatuvchilarni jalb qiladi. Urug'lari eng uzoq yashovchilardan: 1 300 yillik urug' (Xitoy, 1994) undirilgan. Ildizi (rizom) va urug'i — Osiyo oshxonasida taom. Suv nilufari (Nymphaea) bilan adashtiriladi — lotos barglari va gullari suvdan 1 m ko'tariladi.

Qiziq faktlar

• 1 300 yillik lotos urug'i unib chiqqan — o'simliklar ichida rekord.
• Lotos bargi hech qachon ho'l bo'lmaydi — undan o'zi tozalanadigan bo'yoq ixtiro qilindi.
• Lotos guli o'zini 35 °C gacha isitadi — issiqqonli gul!