Mangr daraxti

Sho'r suvda yashaydigan daraxt

Mangr — dengizda o'sadigan yagona daraxt! Uning ildizlari suvdan oyoqdek chiqib turadi — xuddi daraxt yurayotgandek. Mangr sho'r suvni ichib, tuzini bargidan chiqarib tashlaydi. Ildizlari orasida mayda baliqlar yirtqichlardan yashirinadi. Mangrlar qirg'oqni to'lqin va bo'ronlardan himoya qiladi.

Qizil mangr (Rhizophora mangle) — tropik qirg'oqlarning to'lqin zonasida, sho'r suvda o'sadigan daraxt. Ildizlari (tayanch ildizlar) tanani loyda ushlab turadi va havodan kislorod oladi; ildiz hujayralari tuzning 90% ini filtrlaydi, qolgani barglarda to'planib to'kiladi. Urug'i daraxtda unib chiqadi (viviparlik) va nayzadek suvga tushib, oqim bilan yangi joyga boradi. Mangrzorlar — baliqlarning 'bolalar bog'chasi': dunyo baliq ovining 75% i ularga bog'liq. Gektariga tropik o'rmondan 4 barobar ko'p uglerod saqlaydi ('ko'k uglerod'); 2004-yilgi tsunamida mangrli qirg'oqlar kamroq zarar ko'rgan. Dunyoda 1980-yildan beri 35% i yo'qolgan.

Qiziq faktlar

• Mangr sho'r suv ichadi va tuzni bargidan 'ter' kabi chiqaradi.
• Mangr urug'i daraxtdayoq unib chiqadi va nayzadek suvga tushadi.
• Dunyodagi baliqlarning 75% i bolaligini mangr ildizlari orasida o'tkazadi.