Notr-Dam de Pari

Yong'indan omon qolgan 850 yillik sobor

Notr-Dam — Parijning yuragi, 850 yil oldin qurilgan ulkan sobor. Uning tomida tosh 'garguylar' — ajdaho va maymunlarga o'xshash haykallar o'tiradi: ular yomg'ir suvini og'zidan to'kadi! Rangli oynalari 'atirgul' shaklida. 2019-yilda katta yong'in tomini va shpilni kuydirdi, lekin butun dunyo yordam berdi va 2024-yilda sobor yana ochildi. Viktor Gyugoning 'Notr-Dam bukri' asari shu yerda bo'ladi.

Notr-Dam (1163–1345) — Sena daryosidagi Site orolida, fransuz gotikasining durdonasi: 128 m uzun, 69 m minoralar, 96 m shpil (XIX asr, Viollet-le-Dyuk), tashqi tayanch arkalar (aркbutan) — devorlarni yupqa va derazalarni katta qilish imkonini bergan. Uchta 'atirgul' vitraj (13 m diametr, XIII asr). Garguylar — suv oqizgichlar; ximeralar — XIX asr bezagi. Voqealar: 1431 Genrix VI toj kiyishi, 1804 Napoleon imperator bo'lishi, 1944 ozodlik Te Deum'i. Inqilobda vayron, Gyugoning romani (1831) restavratsiyani boshlagan. 2019-yil 15-aprel — yong'in: eman 'o'rmon' tomi (1 300 daraxt, XIII asr) va shpil qulagan, minoralar saqlangan; 850 million yevro xayriya, 2 000 hunarmand, 2024-yil 8-dekabr qayta ochilish. Fransiya yo'llarining 'nol kilometri' sobor oldida. Yiliga 12 million tashrif.

Qiziq faktlar

• Sobor tomi 1 300 ta eman daraxtidan qurilgan edi — uni 'o'rmon' deb atashgan.
• Yong'indan keyin dunyo bo'ylab 850 million yevro yig'ildi.
• Fransiyaning barcha yo'llari Notr-Dam oldidagi 'nol kilometr'dan boshlanadi.