Amazonka daryosi

Dunyodagi eng ko'p suvli daryo

Amazonka shunchalik keng-ki, ba'zi joylarda qarshi qirg'oq ko'rinmaydi — 50 km! Unda ustidan birorta ham ko'prik yo'q. Amazonka okeanga har soniyada 200 million litr suv quyadi — dunyodagi keyingi 7 ta katta daryo birgalikda ham buncha suv bermaydi. Daryoda pushti delfinlar, piranyalar va 3 metrlik baliqlar yashaydi!

Amazonka And tog'larida (Peru) boshlanib, 6 400 km oqib Atlantikaga quyiladi; hajmi bo'yicha dunyoda birinchi — sekundiga 209 000 m³, okeanga tushadigan barcha daryo suvining 20% i. Yomg'irli mavsumda kengligi 50 km gacha, sathi 9 m ko'tariladi va 'suv ostidagi o'rmon' hosil bo'ladi. 1 100 dan ortiq irmog'i bor, 17 tasi 1 500 km dan uzun. Chuchuk suvi okeanga 200 km ichkarigacha kiradi. 3 000 dan ortiq baliq turi (Yevropada 200): arapaima (3 m), elektr ilonbalig'i (600 volt), piranya; pushti daryo delfini (boto), lamantin, anakonda. Butun oqim bo'ylab birorta ko'prik yo'q — daryo va botqoqlar juda keng. 2007-yilda Martin Strel butun daryoni 66 kunda suzib o'tgan.

Qiziq faktlar

• Amazonka ustida birorta ham ko'prik yo'q — u shunchalik keng!
• Amazonkada elektr ilonbalig'i 600 volt zarba beradi — bu rozetkadan 3 barobar kuchli.
• Amazonka suvi okeanga 200 km ichkarigacha kirib boradi — dengizchilar u yerdan chuchuk suv olishgan.