O'lik dengiz

Quruqlikdagi eng past nuqta — cho'kib bo'lmaydigan suv

O'lik dengizda cho'kish mumkin emas — suv shunchalik sho'rki, odam po'kakdek suzib yuradi va hatto gazeta o'qiy oladi! Suvi oddiy dengizdan 10 barobar sho'r, shuning uchun baliq yashamaydi — nomi shundan. U Yerdagi quruqlikning eng past joyi — okean sathidan 430 metr past. Afsuski, dengiz yiliga 1 metr qurib bormoqda.

O'lik dengiz — Iordaniya, Isroil va Falastin oralig'idagi sho'r ko'l, sathi okeandan 430 m past — quruqlikdagi eng past nuqta; chuqurligi 300 m. Sho'rligi 34% (okean 3,5%) — suv zichligi 1,24 g/sm³, shuning uchun tana suzib qoladi. Baliq va o'simlik yo'q, faqat galofil arxeylar. Iordan daryosi suvi sug'orishga olinishi va mineral qazish tufayli sath yiliga 1 m tushmoqda; 1930-yildan maydoni 40% kamaydi, qirg'oqda minglab cho'kish voronkalari paydo bo'ldi. Qizil dengizdan suv keltirish loyihasi muhokamada. Balchig'i va minerallari (magniy, brom) davolashda ishlatiladi; havoda kislorod 10% ko'p, UV nurlar zaif. Qumron g'orlarida O'lik dengiz qo'lyozmalari topilgan (1947).

Qiziq faktlar

• O'lik dengizda yotib gazeta o'qish mumkin — suv sizni ko'tarib turadi.
• Bu yer okeandan 430 m past — Yerdagi eng 'chuqur' quruqlik.
• Dengiz yiliga 1 metr qurimoqda — qirg'oqda yer 'chuqurchalarga' cho'kmoqda.