Baykal ko'li

Dunyodagi eng chuqur va eng qari ko'l

Baykal — dunyodagi eng chuqur ko'l, 1 642 metr! Unda Yerdagi barcha chuchuk suvning 20% i bor — butun dunyo 40 yil ichishi mumkin. Suvi shunchalik tozaki, 40 metr chuqurlikdagi toshlar ko'rinadi. Qishda ko'l 1 metr qalinlikda muzlaydi va ustidan mashinalar yuradi. Baykalda dunyoda boshqa hech qayerda yo'q nerpa tyulenlari yashaydi!

Baykal — Sharqiy Sibirdagi rift ko'li, 636 km uzun, 1 642 m chuqur (dunyoda birinchi), 23 600 km³ suv — Yerdagi chuchuk yuza suvlarining 20% i, Shimoliy Amerikaning barcha Buyuk ko'llaridan ko'p. Yoshi 25–30 mln yil — eng qadimgi ko'l; rift yiliga 2 sm kengaymoqda va kelajakda okeanga aylanishi mumkin. Shaffofligi 40 m — ko'lni epishura qisqichbaqachalari filtrlaydi. 1 700 dan ortiq tur, 2/3 qismi endemik: Baykal nerpasi (yagona chuchuk suv tyuleni), golomyanka (shaffof, tirik tug'adigan baliq), omul. 336 daryo quyiladi, faqat Angara chiqadi. Qishda 1–1,5 m muz, mashhur 'shaffof muz'. YUNESKO merosi (1996). Buryatlar uchun muqaddas 'Baykal dengizi'.

Qiziq faktlar

• Baykalda butun dunyo 40 yil ichadigan chuchuk suv bor.
• Baykal yiliga 2 sm kengaymoqda — millionlab yildan keyin okean bo'ladi.
• Baykal nerpasi — dengizga 3 000 km uzoqda yashaydigan yagona chuchuk suv tyuleni.