Viktoriya sharsharasi

'Momaqaldiroq tutuni' — dunyodagi eng katta suv pardasi

Zambezi daryosi 108 metr balandlikdan pastga quyiladi — 1,7 km kenglikda! Bu dunyodagi eng katta suv pardasi. Suv shunchalik kuchli urilib, tuman 400 metr balandga ko'tariladi va 50 km dan ko'rinadi. Mahalliy xalq uni 'Mosi-oa-Tunya' — 'momaqaldiroq tutuni' deydi. To'lin oyda sharshara ustida tungi kamalak paydo bo'ladi!

Viktoriya sharsharasi (Mosi-oa-Tunya) Zambezi daryosida, Zambiya va Zimbabve chegarasida: kengligi 1 708 m, balandligi 108 m — kenglik va balandlik ko'paytmasi bo'yicha dunyodagi eng katta sharshara (Niagaradan 2 barobar baland, Iguasu bilan raqobatlashadi). Yomg'irli mavsum cho'qqisida (mart–aprel) sekundiga 10 000 m³ suv o'tadi. Daryo bazalt platodagi yoriqqa quyiladi; sharshara 100 000 yil davomida yuqori oqimga 8 marta 'ko'chgan', eski o'rinlari zigzag daralar. Tuman 'yomg'ir o'rmoni'ni doimiy sug'oradi. Oy nurida 'oy kamalagi' hodisasi. Devid Livingston 1855-yilda ko'rib, qirolicha Viktoriya nomini bergan. YUNESKO merosi (1989). 'Iblis hovuzi' — sharshara chetidagi tabiiy hovuz, qurg'oqchil mavsumda cho'milish mumkin.

Qiziq faktlar

• Sharshara tumani 400 m ko'tariladi — 50 km dan ko'rinadi.
• To'lin oyda sharshara ustida 'oy kamalagi' paydo bo'ladi.
• Sharshara chetida 'Iblis hovuzi' bor — jasurlar 108 m jarlik chetida cho'miladi.