Qari qarag'ay (bristlekon)

Yerdagi eng qari tirik daraxt

Bu qarag'ay 4 800 yoshdan oshgan — u Misr piramidalari qurilayotganda unib chiqqan! U 'Metusalax' deb ataladi va joyi sir tutiladi — hech kim unga zarar bermasligi uchun. Daraxt egri-bugri va yarim qurigan ko'rinadi, lekin tirik. U shunchalik sekin o'sadiki, yog'ochi toshdek qattiq.

Uzoq umrli qarag'ay (Pinus longaeva) Kaliforniya, Nevada va Yuta tog'larida 3 000 m dan yuqorida, qurg'oqchil va shamolli sharoitda o'sadi. Metusalax daraxti (Oq tog'lar) 4 850 yoshdan oshgan — Yerdagi eng qari ma'lum yakka daraxt. Og'ir sharoit sirning kaliti: sekin o'sish zich, smolali, chirimaydigan yog'och beradi; daraxtning faqat bir bo'lagi tirik qolib, qolgani o'lgan bo'lishi mumkin. Yillik halqalari bo'yicha olimlar 10 000 yillik iqlim tarixini tiklagan (dendroxronologiya) va radiouglerod usulini kalibrlagan. 1964-yilda talaba 'Prometey' daraxtini (4 900 yosh) kesib yuborgan — keyin himoya kuchaytirilgan.

Qiziq faktlar

• Metusalax daraxti piramidalardan qari — 4 850 yosh.
• Uning aniq joyi sir — faqat bir necha olim biladi.
• Daraxtning 90% i o'lik bo'lishi mumkin, lekin bir chiziq tirik qolib yashayveradi.