Shakar zarang

Kanada bayrog'idagi shirin siropli barg

Zarang bargi Kanada bayrog'ida! Bahorda daraxt tanasiga teshik ochsang, shirin suv oqadi — uni qaynatib zarang siropi olinadi (40 chelak suvdan 1 chelak sirop). Kanadaliklar uni quymoqqa quyib yeydi. Kuzda zarang barglari olovdek qizil va sariq bo'ladi — butun o'rmon yonayotgandek. Bargning 5 ta 'barmog'i' bor.

Shakar zarang (Acer saccharum) — Shimoliy Amerika sharqidagi bargli o'rmonlarning asosiy daraxti, 35 m, 300–400 yil. Erta bahorda (kun +5 °C, tun −5 °C) ildizdagi kraxmal shakarga aylanib, tanadagi bosim shirasini yuqoriga haydaydi — 2–3 % saxarozali sharbat, 40:1 nisbatda qaynatiladi. Kvebek dunyo zarang siropining 70 % ini beradi (yiliga 60 000 tonna); hind qabilalari (Anishinaabe) usulni yevropaliklarga o'rgatgan. Kuzgi rang: xlorofill parchalanib, karotinoidlar (sariq) ochiladi va antotsianlar (qizil) yangidan sintezlanadi. Yog'ochi qattiq — bouling yo'laklari, basketbol maydonchalari, skripka orqasi. 1965-yildan Kanada bayrog'i (barg stilizatsiya). Iqlim isishi shira mavsumini shimolga surmoqda.

Qiziq faktlar

• 40 chelak zarang shirasidan atigi 1 chelak sirop chiqadi.
• Basketbol maydonchalari va bouling yo'laklari zarang yog'ochidan.
• Kanada zarang siropining 70 % ini Kvebek beradi.