Ginkgo
Dinozavrlar davridan qolgan tirik qazilma
Ginkgo dinozavrlar bilan bir vaqtda yashagan va hech o'zgarmagan — 200 million yil! Barglari yelpig'ichga o'xshaydi, kuzda oltin rangga kiradi va hammasi bir kunda to'kiladi. U shunchalik chidamliki, Xirosimadagi atom bombasidan keyin ham 6 ta ginkgo omon qolib, hozir ham yashil. Ginkgo daraxtlari 1 000 yildan ortiq yashaydi.
Ginkgo (Ginkgo biloba) — o'z bo'limidagi (Ginkgophyta) yagona tirik tur; qazilma qoldiqlari 270 million yillik, Yura davrida butun dunyoda o'sgan (Darvin: 'tirik qazilma'). Yovvoyi holda faqat Xitoyning Tyanmushan tog'larida saqlangan, lekin ming yillar davomida budda ibodatxonalarida ekilgan (Yaponiya, Koreya). Ikki uyli: erkak va urg'ochi daraxtlar; urg'ochi 'mevasi' (urug') chirigan yog' hidini beradi, mag'zi Xitoy oshxonasida. Barglari uchi ayri, ninabargli tuzilishga yaqin. Zararkunanda, kasallik, ifloslanishga o'ta chidamli — shahar daraxti (Nyu-York, Tokio). Xirosima 1945: epitsentrdan 1–2 km da 6 daraxt omon qolgan — 'umid daraxti'. Barg ekstrakti — xotira uchun dori (samarasi bahsli). 1 000–3 000 yil yashaydi.
Qiziq faktlar
- Ginkgo 200 million yildan beri deyarli o'zgarmagan.
- Xirosimada atom bombasidan keyin 6 ta ginkgo omon qolgan va hozir ham o'sadi.
- Ginkgo barglari kuzda hammasi bir kunda to'kiladi.