Monarx kapalagi

4 000 km uchadigan kapalak

Monarx kapalagi har kuzda Kanadadan Meksikagacha 4 000 km uchadi — bu Toshkentdan Parijgacha! Millionlab kapalak bitta o'rmondagi daraxtlarga qo'nadi va daraxtlar to'q sariq bo'lib qoladi. Eng qizig'i: bu yo'lni bosib o'tgan kapalak u yerda hech qachon bo'lmagan — buni unga bobosi ham o'rgatmagan, u shunchaki biladi!

Monarx (Danaus plexippus) — Shimoliy Amerikaning ko'chib yuruvchi kapalagi. Kuzda 4 000 km janubga uchib, Meksikaning Michoakan tog'laridagi bir necha gektar oyamel o'rmoniga millionlab bo'lib qishlaydi. Bahorda shimolga qaytish 3–4 avlodni oladi: har avlod 4–6 hafta yashaydi, faqat kuzgi 'super avlod' 8 oy yashab butun yo'lni bosadi. Yo'nalishni Quyosh kompasi va ichki soati bilan topadi. Qurti faqat zaharli sut o'ti bilan oziqlanadi va zaharni to'playdi — to'q sariq rangi qushlarni ogohlantiradi. Sut o'tining yo'qolishi va o'rmon kesilishi tufayli 1990-yillardan soni 80% kamaydi.

Qiziq faktlar

• Monarx 4 000 km uchadi — vazni esa atigi yarim gramm!
• Meksikaga yetib boradigan kapalak u yerda hech qachon bo'lmagan — bu uning katta-katta buvisining yo'li.
• Millionlab kapalak daraxtga qo'nsa, shoxlar og'irlikdan sinib ketishi mumkin.