Afina Akropoli

Demokratiya va falsafa beshigi ustidagi ibodatxona

Akropol — Afina shahri ustidagi qoyada turgan qadimgi ibodatxonalar. Eng mashhuri — Parfenon, ma'buda Afinaga bag'ishlangan, 2 500 yil oldin qurilgan. Uning ustunlari aslida to'g'ri emas — ular biroz egilgan, shunda ko'zga mukammal to'g'ri ko'rinadi! Bu shaharda birinchi marta odamlar o'z hukumatini saylash — demokratiyani o'ylab topishgan.

Akropol ('yuqori shahar') — Afinaning 156 m qoyasidagi ibodatxonalar majmuasi, asosan Perikl davrida (mil. avv. 447–406) qurilgan: Parfenon (Afina ibodatxonasi, me'morlar Iktin va Kallikrat, haykaltarosh Fidiy), Erexteyon (kariatidalar), Propileya, Nika ibodatxonasi. Parfenon — dorik uslubning cho'qqisi: 'optik tuzatishlar' — ustunlar ichkariga og'gan, stilobat qavariq, burchak ustunlari yo'g'onroq — bino mukammal to'g'ri ko'rinishi uchun. Ichida 12 m li oltin-fil suyagi Afina haykali bo'lgan. 1687-yilda venetsiyaliklar o'qi porox omboriga tushib, portlagan. Marmar haykallarning bir qismi (Elgin marmarlari) Londonda — Gretsiya qaytarishni talab qiladi. YUNESKO merosi (1987), YUNESKO emblemasida Parfenon.

Qiziq faktlar

• Parfenonda birorta ham to'g'ri chiziq yo'q — hammasi ataylab biroz egilgan.
• Parfenon 2 000 yil turgan, 1687-yilda porox portlashi buzgan.
• YUNESKO emblemasidagi bino — aynan Parfenon.