Stounxenj
5 000 yillik tosh kalendar
Stounxenj — doira shaklida qo'yilgan ulkan toshlar, ular piramidalardan ham qari! Har tosh 25 tonna — 4 ta fildek og'ir. Odamlar ularni g'ildiraksiz 30 km dan sudrab kelgan. Eng qizig'i: yozning eng uzun kunida quyosh aynan bosh tosh ustidan chiqadi. Hech kim aniq bilmaydi, Stounxenj nima uchun qurilgan — kalendarmi, ibodatxonami yoki qabristonmi.
Stounxenj (mil. avv. 3000–2000) — Angliyaning Solsberi tekisligidagi neolit va bronza davri megalitik inshooti. Tashqi doira — 30 ta sarsen toshi (25 t, 4 m, 30 km dagi Marlboro tepaliklaridan), ichki — 'ko'k toshlar' (2–5 t) 250 km uzoqdagi Uels tog'laridan keltirilgan — qanday keltirilgani hali bahsli. O'q yozgi quyosh turishi chiqishi va qishki botishiga yo'naltirilgan — astronomik kalendar vazifasi. Atrofda 400 dan ortiq qabr tepaliklari; DNK tahlili quruvchilar Anadoludan kelgan dehqonlar bo'lganini ko'rsatdi. Druidlar bilan bog'lash — noto'g'ri (ular 2 000 yil keyin yashagan). YUNESKO merosi (1986); yozgi quyosh turishida 10 000 kishi yig'iladi.
Qiziq faktlar
- Stounxenj piramidalardan 500 yil qari.
- Ko'k toshlar 250 km dan keltirilgan — g'ildirak va otsiz!
- Yozning eng uzun kunida quyosh aynan bosh tosh ustidan chiqadi.