Persepol

Fors shohlarining Iskandar yoqib yuborgan poytaxti

Persepol — 2 500 yil oldin Fors shohlari Doro va Kserks qurgan ulkan saroy shahri. Uning tosh zinalarida 23 xalqning elchilari sovg'a olib kelayotgani o'yilgan — ular orasida bizning ajdodlarimiz, so'g'diylar ham bor! Zallarida 72 ta 20 metrli ustun turgan. Miloddan avvalgi 330-yilda Iskandar Zulqarnayn shaharni bosib olib yoqib yuborgan. Xarobalari hozir ham hayratlantiradi.

Persepol (fors. Parsa, 'forslar shahri') — Ahamoniylar imperiyasining marosim poytaxti, Doro I 518-yilda (miloddan avvalgi) boshlagan, Kserks va Artakserks davom ettirgan; 125 000 m² sun'iy terrasa (Rahmat tog'i etagida). Apadana (qabul zali, 72 ustun, 10 000 kishi), Yuz ustunli zal, Tachara, Xazina, Barcha xalqlar darvozasi (lamassu). Apadana zinalari relyeflari — 23 sotraplik delegatsiyasi (so'g'diylar, baqtriyaliklar, xorazmliklar — tuya, ot, mato sovg'alari), 'o'lmaslar' gvardiyasi. Bahor bayrami (Navro'z) marosimlari markazi. 330-yilda Iskandar bosib oldi va (Fivadagi Ahamoniy yong'ini uchun qasos yoki mastlikda) yoqib yubordi; yong'in gil lavhalarni 'pishirib' 30 000 hujjatni saqlab qoldi (Elam tili — ish haqi, oziq-ovqat). 1930-yillar Chikago universiteti qazishmalari. 1979 — YUNESKO. Eron milliy ramzi.

Qiziq faktlar

• Persepol zinalarida so'g'diylar — bizning ajdodlarimiz sovg'a olib kelayotgani o'yilgan.
• Iskandar yoqqan olov gil lavhalarni pishirib, 30 000 hujjatni saqlab qolgan.
• Apadana zalining 72 ustuni 20 m — 7 qavatli uydek.