Kolizey

Qadimgi Rimning ulkan stadioni

Kolizey — 2 000 yil oldin qurilgan stadion, unga 50 000 tomoshabin sig'gan! Bu yerda gladiatorlar jang qilgan, yovvoyi hayvonlar ko'rsatilgan, hatto maydonni suvga to'ldirib kema janglari o'tkazilgan. Kirish bepul edi. Kolizey ostida liftlar bo'lgan — hayvonlar to'satdan maydonga chiqqan. Bugungi stadionlar aynan shu shaklda qurilgan.

Kolizey (Flaviylar amfiteatri) imperator Vespasian davrida boshlanib, 80-yilda Tit tomonidan ochilgan; 8 yilda qurilgan. 189×156 m elliptik, 48 m baland, 50 000–80 000 tomoshabin; 80 ta kirish orqali 15 daqiqada to'lgan. Travertin, tuf va rim betonidan; 100 000 m³ tosh. Gipogey — arena ostidagi 2 qavatli yer osti tunnellar, 28 ta lift va tuzoq eshiklar. 'Velarium' — tomoshabinlarni quyoshdan himoyalovchi ulkan matoli soyabon, dengizchilar boshqargan. 100 kunlik ochilish o'yinlarida 9 000 hayvon o'ldirilgan. Zilzila va tosh o'g'irlash tufayli yarmi buzilgan. Dunyoning yangi 7 mo'jizasidan biri (2007). Yiliga 7 mln tashrif.

Qiziq faktlar

• Kolizey 80 ta eshigi orqali 15 daqiqada to'lgan — hozirgi stadionlardan tez!
• Arena ostida 28 ta lift bo'lgan — sherlar to'satdan paydo bo'lgan.
• Kolizey toshlaridan Rimdagi ko'plab cherkovlar va saroylar qurilgan.