Borobudur

Dunyodagi eng katta budda ibodatxonasi — tosh tog'

Borobudur — 1 200 yil oldin vulqon toshidan yig'ilgan ulkan piramida-ibodatxona: 2 million tosh blok, hech qanday sement ishlatilmagan! Uning devorlarida 2 600 ta o'yma rasm — Budda hayoti haqidagi 'tosh kitob', uni o'qish uchun 5 km yurish kerak. Tepasida 72 ta qo'ng'iroqsimon stupa ichida Budda haykallari o'tiradi. Ibodatxona 1 000 yil o'rmon va vulqon kuli ostida yashiringan edi.

Borobudur — Markaziy Yavada Shaylendra sulolasi davrida (VIII–IX asrlar, 780–840) qurilgan mahayana budda yodgorligi, dunyodagi eng katta budda ibodatxonasi: 123 × 123 m asos, 35 m baland, 9 yarus (6 kvadrat + 3 doira), 2 million m³ andezit bloklari, 'quloq-tishlar' bilan cementsiz biriktirilgan. Mandala shaklida: Kamadhatu (istaklar olami), Rupadhatu (shakllar), Arupadhatu (shaklsizlik) — ziyoratchi soat yo'nalishida ko'tarilib 5 km yo'l bosadi; 2 672 relyef panel (1 460 ta hikoya — Jataka, Lalitavistara), 504 Budda haykali, 72 panjarali stupa. XIV asrda islom kelishi va Merapi vulqoni kuli sabab tashlab qo'yilgan; 1814-yilda Raffls (ingliz gubernatori) qayta ochgan; 1975–1982 YUNESKO restavratsiyasi (1 million blok raqamlab yig'ilgan). 1991 — YUNESKO merosi. Vesak bayramida budda ziyorati; Merapi (2010) kuli tozalangan.

Qiziq faktlar

• Borobudur 2 million tosh blokdan sementsiz yig'ilgan.
• Devorlaridagi 'tosh kitob'ni o'qish uchun 5 km yurish kerak.
• Ibodatxona 1 000 yil o'rmon ostida yashirin turgan va 1814-yilda qayta topilgan.